A̱bvwa
A̱bvwa, Au̱ ka̱ram nu a̱yet ba̱sok bu̱ ba̱ngang ba a̱ na wwut nyyai ka̱yat ka̱hwa ntyei a̱nab u a maai sook ka̱hwa ni: a̱ na̱ tyong u̱ du̱byan ka̱niyang au̱, a̱ra̱mbyring konzan nhywan, a̱nab u a̱ maai sook ka̱hwa ni nu a̱ yya a̱bvwa.
Ka̱zzu a̱bvwa ka na byi yya ji nkyang a na n naaẗ bu̱ rwam a ni. A̱bvwa a̱ na ba rot yya ji jujok ji u̱ rwam a zu na̱ n krek ni wwon u̱ bvu tyyei di ka̱hwa a̱ ssang ba Nkyang ya cam bu̱ ya tssu ba̱nap a mi ba na n yya pfong a̱ ga ryi zuzzrak ka̱ram a̱bvwa.
Ka̱tsitsrang a̱bvwa, ka̱ram ka ba na n yei 'menarche' ni, a̱ na ba ka̱ram wat hung nyai a̱rya 11 nat 13. Di a̱mi ma ku a̱bvwa a̱ nwa nyai an za 8 ba na hywa di kyang byaan ba. A̱rya nwwa a̱bvwa a̱ na nyak a na̱byen na a̱ kan nat gbang ni wwon na sshi ba̱gbigbyak u̱ na̱byen sshi u̱ ta̱kyem. Ka̱ram ka ba na sook ̵nyai ka̱tuk ka̱tsitsrang a̱bvwa syak bu̱ a̱bvwa n tssup ni a̱yet nnom 21 nat 45 an hung na̱nyang; ba̱nyekkwo a na sook nnom 21 bu̱ 35 bu̱ a̱ka̱tyi nu na yet nnom 28. Tyong ba̱sok a̱ na sook nnom 2 nat 7. A̱bvwa a̱ na ssang ku ka̱hwa a̱ nwwa su nat ka̱ram ka ba nwwa zzwa ka̱won ka ni. Lochia a na nwwa ku ba byin. Abvwa bu̱ yya sook kahwa a na ssang ku arambyring a syak kabvwa tyei nyyi na na ba a za 45 bu̱ 55 ni.
Ku tat a̱tswa 80% a̱nyyi ba̱nyring u̱ ā̇ na wui ssha hywak an kkwan a̱bvwa ni nyyi na na tyi ba̱yanet a̱ ssha kȧ̇bvung u̱ yya nkyang a ba myim ā̇ yya ni ba. Kabvung ka ana sshi mon bu̱ yya abvwa ni ba na n yeiSymptoms in advance of menstruation that do interfere with normal life are called 'premenstrual syndrome (PMS)' ni a na sshi u banyring katswa atswa 20 nat 30% wwon atswa 3 nat 8% ami a na sssha kabvung ka ni. Ku na mon bu̱ ssuk assu bu̱ aruruk abyyanġ ssup dubyung rwan bu̱ nkyang nzaan. Banyring bayaan ana ssha basiza bu yya rwam bu̱ pyyam abvwa ssak yya bu̱ nkyang nzaan atswa 50su nat 90 (estimates are between 50 and 90%) a na ssha tyong basok bagungang ntyak karam a bvwa ka. Wui tyong a̱bvwa kyang a ba n yei amenorrhea ni, nkpa yet wui ba ā̇bvwa an za 15 au̱ ku ku sook nnom 90 na bvo ba.