Jump to content

A̱du̱t A̱baba

Nyyai Wikipedia
Addis Ababa
region of Ethiopia, million city, federal capital, human settlement, city
Inception1886 Edit
Official nameአዲስ አበባ Edit
Native labelአዲስ አበባ, Finfinne, Tungga Edit
DemonymAddis-abébienne, Addis-abébien Edit
Official languageAmharic Edit
Ka̱byenEthiopia Edit
Capital ofEthiopia Edit
Located in the administrative territorial entityEthiopia Edit
Located in time zoneUTC+03:00, East Africa Time Edit
Coordinate location9°1′38″N 38°44′13″E Edit
Head of governmentAdanech Abebe Edit
Headquarters locationAfrican Union, Organisation of African Unity, United Nations Economic Commission for Africa Edit
Shares border withOromia Region Edit
Postal code1165 Edit
Official websitehttps://cityaddisababa.gov.et/ Edit
History of topichistory of Addis Ababa, timeline of Addis Ababa history Edit
Economy of topiceconomy of Addis Ababa Edit
Local dialing code11 Edit
Category for the view of the itemCategory:Views of Addis Ababa Edit
Category for maps or plansCategory:Maps of Addis Ababa Edit
Map

Adid Ababa Nu̱ a̰yet Ka̱pri du̱tyok Itopiya bu̱ Oromiya. A̰byi tswa a̱yeyyu cci kop cci kop a̱hwa bu̱ cci kop cci atuyring bu̱ nswak tat bu̱ a̱nunai cci tswan bu̱ swak pfwon bu̱ a̱yring (2,739,551) a du̱twang tswa ba̱nyyeyu ji ka̱nkrang ka ba yi̱n twang a du̱rya cci kop sswa bu̱ a̱tuyring (2007 census), ā̱ bvo yet a̰gba̱dang ka̱nkrang u̱ kabyen ka, a̱bvo yet amba swak bu̱ a̱yring (11) i yet a̱gba̱dang ka̰nkrang au̱ Afirika. A̱dis A̱baba a̱yet a̱zazzak sasai abvo yet a̱zazzak kapri au kolcural, dujem wwang mammuk, nkyang ayet nyyi dumyaan zzuk a̱shong ni (financial) bu̱ capri dutyok Itopiya. Duk Kasa kaffwun ka abvo yat ji nanyet a̱gbadang bu̱ a̱zu̱tzrak ka̱nkrang a̱ Afirika.

Agugaak a̱kukkrang baryat atazwa Kakkrang ka, Katsitsrang kakkrang ka...

Nkaang katsitsrang bvoo A̱dut A̱baba a̱nyai naat a̱bom sencury swak bu̱ a̱kumbvuyring ka (19th century) anbvwak Menelik II, Negus anyyi Shewa, a du̱rya cci kop jring bu̱ cci a̱nunai bu̱ swak a̱nunai bu̱ a̱kutat 1886 karam aya ba kan shyya duhwan Entoto ti a shishik za nswa ji nsyak ni

Ka̱nkrang ka ayin yet bu̱ kabvwa cong ffwui hok ansham ba̱nyet ami, i karam ay; Yin yet ka̱nkrang ka bu̱ atsatsak azu̱tzrak bashekwot bu̱ nkyang wwut kabyen ba̱gungang ni a̱yet dalili ji ba̱nyet nyaai nabvwa nagungang ni a ba nswrang kayem mi a kakonu yet kabaa ni. Ba̱nyet byi nffwong bvwak da ni ba̱nyet yya bu̱ jji nkyang bu̱ ba̱nyet kwoi bu zzab nkyang ni– ntamak bu̱ ba̱nyet nyaai i nakrang nayaan. Menelik amba hwa (Menelik II) asak karyi du̱tyok nu ka gaan a durya 1887. Adi Ababa abrak atyi kapri du̱tyok empaya ka a du̱rya 1889, nankrang nayaan awwa yan abat kapri du̱tyok nba kayem mi (international embassies were opened). Kabvwa ka anwwa rai di acecet nanok avaan atyei a̱gbadang ka̱nkrang i bai katsitsrang sencury nswak hwa nu (20th century), da mba ba yya shiryi ko ahuhwa ami ba.

Ka̱nkrang Adut Ababa ikonomy a̱ rai a̱ pyem kabyen a̱nsham a du̱rya cci kop jring bu̱ cci a̱kumbvuyring bu̱ swak hwa bu̱ a̱kutat 1926 bu̱ cci kop jring bu̱ cci a̱kumbvuyring bu̱ swak hwa bu̱ a̱tuyring 1927, bu̱ na̱nok ba̱nyet byi kyang bvwak a̱mai mai ni, Ntamak bu̱ na̱nok na ba nok di kpang ni bu̱ nkyang kayat bad na a̱nyai ka̱tasa ni. Ba̱nyet byi kyang bvwak a̱mai mai ni (The middle class) had a̱nwwa kwoi tsaab ntswam a̱tak a̱naai nyai na̱byen a̱tasa bu̱ a̱bad wwat bu saai krum ambrang ba̱gungang. Karam ka ba̱ shyi anbvwak ka̱nkrang Itali ka du̱ cet ni, masta plan anyi mban a̱cecet nanok zamani a ka̱nkrang ka; Ba yin hwa di Adut Ababa a̱ni yet kapri swat mba ko ba yet ka̱nkrang ka a̱ya duccu ba ni. Ba bu̱ shei masta plan nu asook anyi nu ba̱ konzultan frans bu̱ bashong Inglan ni anyya pfwong nyaai durya cci kop jring bu̱ cci akumbvuyring bu̱ nswak naai 1940s su nat a̱za̱sson, ba yin tyi kassu ba a̱ cecet nanok nmammuk banyet, nabvwa npfwong gobneti, nabvwa swat banyet a̱zakpai kankrang (satellite cities) bu̱ kayat ka̱nkrang ka. Baremi myaang, masta plan nu Itali bu̱ Itopiya ba mmon bvwak a yya ni (ba yin ccang a̱naat a du̱rya cci kop jring bu̱ cci a̱kumbvuyring bu̱ swak a̱nunai bu̱ a̱kutat 1986) bayin tyi kassu ka bu̱ nanok a̱cecet nankrang bu̱ na̱sa nswat banyet, ba bu̱ brak anyaa masta plan a durya cci kop a̱hwa bu̱ a̱tat 2003.