Francisco Goya
| Sex or gender | male |
|---|---|
| Country of citizenship | Spain |
| ཕ་སྐད་ཐོག་གི་མིང། | Francisco José de Goya y Lucientes |
| Given name | Francisco José |
| Family name | Goya |
| Second family name in Spanish name | Lucientes |
| Date of birth | 30 Hywan Tat 1746 |
| Place of birth | Fuendetodos |
| Date of death | 16 Hywan Naai 1828 |
| Place of death | Bordeaux |
| Place of burial | Chartreuse Cemetery, San Isidro Cemetery, Royal Chapel of St. Anthony of La Florida |
| Father | José Benito de Goya y Franque |
| Mother | Gracia de Lucientes y Salvador |
| Spouse | Josefa Bayeu |
| Child | Francisco Javier Goya Bayeu |
| Relative | Francisco Bayeu, Manuel Bayeu, Ramón Bayeu |
| Languages spoken, written or signed | Spanish |
| Field of work | art of painting, engraving process |
| Position held | court painter |
| Educated at | School of St. Thomas Aquinas of the Piarist Schools of Zaragoza, Real Academia de Nobles y Bellas Artes de San Luis, Real Academia de Bellas Artes de San Fernando |
| Student of | José Luzan, Joaquín Ibáñez Gasia |
| Student | Antonio de Brugada, Agustín Esteve, Luis Gil y Ranz, Maria del Rosario Weiss |
| Residence | Quinta del Sordo |
| Ethnic group | Aragonese people |
| Medical condition | deafness |
| Artist files at | Philadelphia Museum of Art Library and Archives, Frick Art Research Library, College for Creative Studies Library, National Gallery of Art Library |
| Movement | Romanticism, Rococo |
| Member of | Real Academia de Nobles y Bellas Artes de San Luis |
| Influenced by | Hieronymus Bosch |
| Depicted by | The Painter Francisco Goya |
| Copyright status as a creator | copyrights on works have expired |
| Catalogue raisonné | The complete paintings of Goya |
Francisco José de Goya Y Lucientes (Nwaktat(30) Hywan Tat cci cop mjring cci a̱tu̱yring bu̱ nwak naai bu̱ a̱kutat (March, 1746) – Swak bu̱ akutat 16 Hywan Naai cci cop jring bu̱ cci a̱nunai bu̱ nswak hwa bu̱ ạ̱nunai (16/4/1828). A̱ yin yet a̱ntyok Sipen, wwon abvo a̱yet a̱ngwak ssuk ma̱mwuk bu̱ wwang a̱kpa. Ba ku ccang u̱ ka̱nu a̱tsatsak a̱pfwong u̱ a̱ byyi ka̱bvwa ssang an pfwong wwang ma̱mwuk ka̱ram a̱ ya ni. Ba na hywa du nu̱ a̱yet ka̱ngbop ka an cei ba̱kukkwo ba̱ngwak ba wwon a̱yet ka̱won ka̱ssu an cei ka̱pffun a an tssup ni. Ba yin byin Goya ka̱ya Fuendetodos, Aragon u̱ karyi ba̱nyet ssha hwat u̱ du̱rya cci kop jring bu̱ cci atuyring bu̱ swaknaai bu̱ a̧̱kutat 1746. A̱ yin nwwa myamm du̱ssuk nyai an za swak bu̱ a̱naai (14) nbvwak José Luzán Martinez wwon na̱ bu̱ brak a̱ nat Madrit a̱ su myamm nbvwak Anton Raphael Mengs. A̱ yin bvwa Josefa Bayeu u̱ du̱ryya cci kop jring bu̱ cci a̱tu̱yring bu̱ nswak a̱tuyring bu̱ a̱tat 1773. Goya a̱ yin yet a̱ntyok jang du̱ssuk kabvwa ya du̱tyok Spanish Crown u̱ du̱ryya cci kop jring bu̱ cci atu̱yring bu̱ nswak anunai bu̱ a̱kutat 1786, wwon ka̱tsitsrang npfwong nu ka a̱ yin yet du̱ssuk nma̱mwuk ba̱nyet du̱tyok bu̱ byyi du̱tyok, bu̱ nkyang a̱ jang ka̱ryi du̱tyok ka ni.
Npfwong nbvwak Goya nzaan a̱ri sshi ma a̱yin a̱ maai a̱ bvwo ka̱ssu a̱huhwa nu ka ba. A̱ yin kpa a̱katuk nhyyu nu na ba̱ yin yyat a̱ bvwo du̱ccu nkpa ti ba u̱ du̱rya cci kop jring bu̱ cci a̱tuyring bu̱ swak a̱kumbvuyring bu̱ a̱tat(1793), nkpa na yin ku̱ tyyi na̱ yet a̱ntyok a̱tutwan wwon pfwong nu na nwwa naat ndyin.
KATSITSRANG SWATKASA
Francisco de Goya ba yin ku byin Fuendetodos, Aragón, Sipen, katuk nwang tat 30 an hywan tat u̱ du̱rya cci kop jring cci a̱tuyring bu̱ swak naai bu̱ akutat (1746) ka̱ryi José Benito de Goya y Franque bu̱ Gracia de Lucientes y Salvador. Ba yin drok nyai u̱ka̱nkrang Zaragoza, ma hywak drok a yin sshi ba, ma ba hwa di a̱ yin ssha pfwong a̱mi ka̱yemi. [4] a̱yet a̱naba̱ a̱mi nyaai Basque, ba yet ku byin nu ba a̱nduson a̱niyai Zerain, [5] fwong yya bu̱ swa nu na a̱yet gilder (jji nkyang du gold), a̱kyang na a̱yet na nyyi tssub Kazah bu̱ kyang hwok a̱nsham swat kasa (decorative craftwork).[6] Francisko Goya a̱mi a̱yin cam dunok bu̱ jji kankrang di gold bu̱ kyang yet kasham ū dunok Basilica of Our Lady of the Pillar (Santa Maria del Pilar), a̱gbodang cathedral Zaragoza nu. Francisco a̱yet kawon a̱mba naai, a̱ tssub a̱wumba a̱nab nu ni Rita (b. ba ku byin a̱ du̱rya cci kop jring bu̱ cci a̱tuyring bu̱ nswaktat bu̱ a̱tuyring 1737), a̱wumba a̱ssam Tomás (b. ba ku byin a̱ du̱rya cci jring bu̱ cci a̱tuyring bu̱ nswaktat bu̱ a̱kumbvuyring 1739) (who was to follow in his father's trade) bu a̱wumba a̱nab a̱mbahwa Jacinta (b. ba ku byin a du̱rya cci kop jring bu̱ cci atuyring bu nswaknaai bu̱ a̱tat 1743). nawon zzam ba̱ hwa a̱ ku tssub, Mariano (b. ba ku byin a̱durya cci kop jring bu̱ cci a̱tuyring bu̱ nswakfwon 1750) bu̱ Camilo (b. ba ku byin a̰ du̱rya cci kop jring bu̱ cci a̱tuyring bu̱ nswakfwon bu̱ a̱tat 1753). [7] famili Mama nu aswat swat ryi anye ba nyaai karyi dutyok (pretensions of nobility) ma karyi ka, dunok zamani kafwun (a modest brick cottage), ayet kabaa au̱ kayi byi bu̱ duyrek ba ami kawai. [6] karam du̱rya cci kop jring bu̱ cci a̱tuyring bu̱ nswaknaai bu̱ a̱kumbvuyring (About 1749) José bu Gracia a̱ ssan karyi swat ba kayat Zaragoza a̱brok di swat ba na a̱gbadang kankrang nu. U̱ ba a̱kpa na ba̱ jem a̱ssak a̱yi a̱ nin twang karyok ka ni, A̱huhwa a̱ryi nye Goya a̱ yin wui yya dutyang a̱ makaranta Escuelas Pías de San Antón, ba yin trang dutyang ti kayemi ba. Dutwang nu ti a̱yin nmaai maai di ku cring tankyo bvut ba. Dutwang ̇nu ti yi maai a̱nsham ba; a yi bvo tutwang, a̱ bvo dijem bu̱ twang krum, bu̱ bvo kyang a̱yet klassics ni. A̱huhwa Robert Hughes kuryi a̱nye Goya "a̱huhwa a̱syak du carpenter a̱nkyang yet philosophikal bu̱ theological ni ba, bu̱ a̱huhwa a̱ dussuk mammuk... a̱yet kyang a̱ na vwo sosai ni (were very down to earth): Goya a̱yin yet theoretician ba."[8] a makarata a̱yin byi a̱tsatsak baryuei ba ssyang ba nu ni had a̱kbom nom nu bu̱ nawon makarata na, da̱ ni di Martín Zapater; ba̱ wosika cci jring bu̱ nswak tat bu̱ a̱yring 131 Goya na yin jem nyai du̱rya cci kop jring bu̱ cci a̱tuyring bu̱ nswak a̱tuyring bu̱ a̱pfwon 1775 had karam dukkwu Zapater ni a̱ du̱rya cci kop jring bu̱ cci anunai bu̱ a̱tat 1803 a̱za tyei Goya katsutsrang ā̰za tyei a̱zizrak swat nu na a̱ court a̱nyyi Madrid.[4