Franz Schubert
| Sex or gender | male |
|---|---|
| Country of citizenship | Kaisertum Österreich, Archduchy of Austria |
| Name in native language | Franz Schubert |
| Birth name | Franz Peter Schubert |
| Given name | Franz, Peter, Seraphicus |
| Family name | Schubert |
| Date of birth | 31 Hywan Yring 1797 |
| Place of birth | Himmelpfortgrund |
| Date of death | 19 Hywan Swak ba̱ Yring 1828 |
| Place of death | Vienna |
| Manner of death | natural causes |
| Cause of death | typhoid fever |
| Place of burial | Vienna Central Cemetery |
| Father | Franz Theodor Schubert |
| Spouse | no value |
| Languages spoken, written or signed | German |
| Writing language | German |
| Occupation | composer, pianist, teacher |
| Educated at | University of Music and Performing Arts Vienna, Akademisches Gymnasium |
| Student of | Antonio Salieri |
| Work location | Vienna |
| Start of work period | 1810 |
| Ethnic group | |
| Instrument | piano, violin |
| List of works | list of compositions by Franz Schubert, list of compositions by Franz Schubert by genre |
| Genre | classical music |
| Related category | Category:Songs with music by Franz Schubert, Category:Compositions by Franz Schubert, Category:Compositions by Franz Schubert published posthumously |
| Copyright status as a creator | copyrights on works have expired |
| Catalogue raisonné | Deutsch catalogue |
| Documentation files at | SAPA Foundation, Swiss Archive of the Performing Arts |
Franz Peter Schubert (German: [fʁants ˈpeːtɐ ˈʃuːbɐt]) Ka̱tuk nswak ntat bu̱ ayring an hywan yring u̱ du̱ryya cci kop jring bu̱ cci a̱tu̱yring bu̱ swak bu a̱ku̱mbvuring bu̱ a̱tu̱̱yring (31/1/1797) – ka̱tuk swak bu̱ a̱ku̱mbvuyring an hywan swak bu̱ a̱yring u̱ du̱ryya cci kop jring bu̱ cci a̱nunai bu̱ nswak nhwa bu̱ a̱nunai (19/11/1828. A̱ yin yet a̱ntyok Australiya nu a̱ yin wwang a̱bvom ni ka̱ram ka̱tsu̱tsrang a̱bvom pfwong a̱nsham bu̱ tyei shok. Du̱ na yin wui bvwa nom bat u̱ ka̱sa ka ni, Schubert a̱ yin bryik nkyang ba̱gu̱ngang a̱ wwon u̱ ka̱sa ka, nta̱mak bu̱ a̱bvom a̱za̱n wap Jamani ba̱ na 600 (Lieder (art songs in German) bu̱ na̱wan npfwong nzaan, du̱jem a̱bvom a̱ ba nu myep ni ba̱ na a̱tu̱yring, a̱bvom kok ntong, bu̱ na̱sak a̱bvom a̱yaan bu̱ npfwong a̱ ba nu yya an kyang jang a̱bvom ni. A̱cecet npfwong nu nu̱ a̱nta̱mak "Erlkönig", "Gretchen am Spinnrade", bu̱ "Ave Maria"; bu̱ Trout Quintet; Symphony No. 8 a B minor (Unfinished); bu̱ Symphony No. m9 a C major (The Great); bu̱ String Quartet No. 14 a D minor (Death and the Maiden); bu̱ String Quintet a C major; bu̱ Impromptus for solo piano; the last three piano sonatas; the Fantasia in F minor for piano four hands; the opera Fierrabras; the incidental music to the play Rosamunde; and the song cycles Die schöne Müllerin, Winterreise and Schwanengesang.
Ba yin ku byin a̱ ka̱bankrang Himmelpfortgrund a̱nyyi Vienna, Schubert a̱ yin byyi za̱nang a̱nyyi a̱bvom nyyai a̱n da̱won. A̱tyyi nu a̱ yin ta̱son a̱ ku zza̱k tsot zunzom ji ba kwak ni wwon a̱nyekkwo nu nu̱ a̱ ku zza̱k tsot a̱tom, ma Schubert a̱ cong a̱ bu̱ syak ka̱sak ka n ba ba n bvwo ni. U̱ du̱ryya 1808, na̱ yet zza swak bu̱ a̱yring (11), na̱ nwwa du̱twang u̱ ka̱kpri a̱ta̱hwa Stadtkonvikt, ka̱rak ka na̱ yin n myrang bu̱ du̱yywa a̱bvom ka̱tswa Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, bu̱ Ludwig van Beethoven. A̱ yin wwon Stadtkonvikt u̱ du̱rya 1813 wwon a̱ brak a̱ nat ka̱ryyi a̱ su swrang bu̱ a̱tyi nu, ka̱yemi na su n nwwa du̱twang yet a̱zzak u̱ ka̱kpri du̱twang.Bu a̱mi na ya ka̱son bu̱ du̱twang nu ti u̱ yya wwut bu̱ a̱bvom an bvwak Antonio Salieri wwon a̱ wwut bu̱ a̱bvom ba̱sat. U̱ du̱ryya 1821, Schubert a ssha nwwa a̱ yet a̱yring ka̱yat ba̱nyet yya mumyep Gesellschaft der Musikfreunde ni, nkpa yin ku brang du̱yrek nu u̱ ssha nwwa ka̱yat ba̱ngwak ba̱nyet Viennese. A̱ yin yya du̱yywa ka̱tswa a̱bvom npfwong nu ka an hywan tat du̱rya 1828, angbam ka̱ram u na̱ yi nyya ạmi ni u swatka̱sa nu na. A̱ yin tyak bu̱ hywan a̱nunai a̱ nat a̱ kkwu na̱ yet za nswak tat bu a̱yring 31, hywak du̱kkwu na yin yet hyyu ka̱hwa (typhoid fever), ma ba̱yanyet a̱ hwa di syphilis a̱ mi.
Nywa pfwong nu na na̱ n sshi a̱cet ni yin sshi u̱ ka̱ba zzu ba̱nyet ba a̱ yin ku gwai ni ka̱yat Vienna, ma du̱dang npfwong nu na yi nbrang ba̱gungang a̱ kukkwak a̱ryya nu a̱ yin tsuup du̱kkwu nu ti ni. Felix Mendelssohn, Robert Schumann, Franz Liszt, Johannes Brahms bu̱ ba̱ya̱nyet a̱ wwang a̱bvom a cencori swak bu a̱kumbvuyring nu a̱ yin bu̱ ryyi a̱ bvwong wwon a̱ sook na̱ta̱rwak yyit kkwan npfwong nu na. Ka̱pfun, Schubert a̱mi ba ccang na̱ yet a̱yring ka̱yat ba̱ngwak wwang a̱bvom u̱ swatka̱sa ba̱nyet a̱bvom ka̱byen ba̱shong wwon a̱bvom nu na ba na̱ bvom a̱ bvo na̱ tsot bu̱ a̱zanom.