Jump to content

Gana

Nyyai Wikipedia
Gana
sovereign state, country
Inception1957 Edit
Official nameGhana, Ghana, la République du Ghana, Gana tingbani Edit
Native labelGhana, Gana, Gaana Edit
Named afterGhana Empire Edit
DemonymGhanaian Edit
Official languageEnglish Edit
AnthemGod Bless Our Homeland Ghana Edit
Cultureculture of Ghana Edit
Motto textFreedom and Justice, Rhyddid a Chyfiawnder Edit
ContinentAfrica Edit
Ka̱byenGana Edit
CapitalAccra Edit
Located in time zoneUTC±00:00, Africa/Accra Edit
Located in or next to body of waterAtlantic Ocean Edit
Located in/on physical featureA̱frika A̱za̱nshyring, sub-Saharan Africa Edit
Coordinate location7°56′47″N 1°1′24″W Edit
Coordinates of easternmost point6°6′45″N 1°11′58″E Edit
Coordinates of northernmost point11°10′12″N 0°16′12″W Edit
Coordinates of southernmost point4°44′23″N 2°5′31″W Edit
Coordinates of westernmost point6°37′28″N 3°15′34″W Edit
Highest pointMount Afadja Edit
Lowest pointGulf of Guinea Edit
Basic form of governmentdemocracy Edit
Office held by head of statePresident of Ghana Edit
Head of stateJohn Dramani Mahama Edit
Office held by head of governmentPresident of Ghana Edit
Head of governmentNana Akufo-Addo Edit
Executive bodyGovernment of Ghana Edit
Legislative bodyParliament of Ghana Edit
Central bankBank of Ghana Edit
CurrencyGhana cedi Edit
Shares border withBurkina Faso, Ivory Coast, Togo Edit
Driving sideright Edit
Electrical plug typeAC power plugs and sockets: British and related types, BS 1363 Edit
ReplacesDominion of Ghana, Gold Coast Colony, British Togoland Edit
Studied byGhana studies Edit
Official websitehttps://www.ghana.gov.gh/ Edit
HashtagGhana Edit
Top-level Internet domain.gh Edit
Flagflag of Ghana Edit
Coat of armscoat of arms of Ghana Edit
Geography of topicGeography of Ghana Edit
Has characteristicfree country Edit
History of topichistory of Ghana Edit
Open data portalGhana Open Data Initiative Edit
Bibliographybibliography of Ghana Edit
Economy of topiceconomy of Ghana Edit
Demographics of topicdemographics of Ghana Edit
Commonwealth Sport country codeGHA Edit
Mobile country code620 Edit
Telephone country code+233 Edit
Trunk prefix0 Edit
Emergency phone number999, 191, 192, 193 Edit
GS1 country code603 Edit
Vehicle registration plate codeGH Edit
Maritime identification digits627 Edit
Unicode character🇬🇭 Edit
Category for maps or plansCategory:Maps of Ghana Edit
Map

Gana,[a] yet Gana, a̱ yet ka̱byen ka a̱ ya du̱tyok du̱ccu nka ni a̱zȧ̱gbang a̱za̱nshring an gbyrimm ka̱byen Afrika. Ka shhi ba̱gbu̱gbyak bu̱ hyap ngep Guinea bu̱ a̱gba̱dang nkyei ba̱shekkwot Atlantik a̱za̱gbang ka̱tak.Ba ya gbyit bu̱ Ivory Coast a̱za̱gbang a̱za̱nshring bu̱ Burkina Faso a̱za̱gbang du̱tyin bu̱ Togo a̱za̱gbang a̱ta̱ntson.Gana a̱ byi kyei ka̱kpa̱sai ka̱byen cci kop cci swa bu̱ nswak ntat bu̱ a̱ku̱mbvuyring bu̱ cci tswon bu̱ nswak a̱kumbvuyring bu̱ nswak a̱kutat bu̱ a̱tuyring (239,567) a̱ byi ka̱tswa ba̱nyeyyu cci kop cci kop nswak ntat bu̱ a̱pfon (35million). Gana a̱ yet a̱mba̱hwa ka̱yat na̱byen byi ka̱tswa ba̱nyet a̱za̱gbang a̱za̱nshring nbyrim Afrika. A̱gba̱dang ka̱nkrang du̱tyok u a̱ yet Accra.

Na̱tyok na̱yaan a̱ yin ta̱son a̱ wruk nyai Gana ni a̱ mon bu̱ Bonoman a̱za̱gbang ka̱tak bu̱ du̱tyok Dagbon a̱za̱gbang du̱tyin, bu̱ Bonoman ba sshi an kkwan na ȧn cei sencori a̱nba 11th sencori.[13] Du̱tyok Asante Empire wwon bu̱ na̱tyok Akan na̱yaan a̱za̱gbang ka̱tak an cei nzaan.[14] Sook nyai an cei sencori a̱mba 15, ba̱nyeẗ du̱tyok Portuguese, ndung bu̱ ba̱nyet du̱tyok Urop a̱ yya a̱gaga ba̱ryat ncet a̱bvan u ka̱bvwa ka̱zzu a̱bvwan, bu kpang ram ka Briton ba bu n ssha ra ka̱bwa ka a̱ ya tyi mi ni an cei sencori a̱mba 19.Ku yin sook a̱rya na a̱ bai cci ni ba ya a̱cecet bu̱ du̱tyok ncet ba̱shong, ba si wruk bu̱ byit ka̱byen ji ma ni yin da na̱srong na̱naai a Briton ba yin brang ni: Gold Coast, Ashanti, bu̱ na̱bvwa a̱za̱gbang ka̱za, bu̱ a̱za̱gbang Togo. Ba yin n tung a̱ tyyi na̱ yet ka̱byen ka̱yring ka a̱ ya du̱tyok du̱ccu nka ni ka̱yat na̱byeń Commonwealth. Ka̱tuk 6 an hywan ntat 1957 Gana a̱ ssha du̱tyok du̱ccu a̱ yet ka̱son ka̱byen ka an kkwan ka̱tak Sahara Africa ka a̱ swat du̱ccu nka ni.[15][16][17] Anbvak a̱kwak a̱son Kwame Nkrumah, wwon a̱ bvo ma̱n kwan bat u̱ brang ba̱yaan ba ssha du̱tyok du̱ccu nba.[18][19]