Louis Armstrong
Louis Daniel Armstrong ( 4 hywan a̱nunai ka̱tuk a̱naai, cci kop jring bu̱ cci a̱kumbvuyring bu̱ a̱yring 1901 – hywan a̱tu̱yring ka̱tuk a̱kutat 6, cci kop jring bu̱ nswak a̱tuyring bu̱ a̱yring 1971), du̱yrek mrai "Satchmo", "Satch", bu̱ "Pops",[2] A̱ yin yet a̱ntyok tyap du̱gba Amerika bu̱ a̱sa̱bvom. A̱ yin sshi ka̱yat ba̱nyet ba a̱ yin tyei ba̱nyet du̱dang a̱bvom nsot Jazz ni. A̱ yin yya pfwong a ni a̱ ba za nswak npfwon bu̱ ncei ba̱gu̱ngang an kkang Jazz. [3] Armstrong a̱ yin shai du̱dyep ba̱gu̱ngang n brang bu̱ nyyi Grammy yet a̱ngwak ka̱yat bantyok ba a̱ byyi a̱tsak du̱wan kok a̱bvom ni a abvom Hello, Dolly! an cci kop jring bu̱ cci a̱kumbvuyring bu̱ nswak a̱kutat bu̱ a̱pfwon 1965, nta̱mak bu̱ nyyi ji ba yin niyak na̱ kan kkwu ni cci kop jring bu̱ cci a̱ku̱mbvuyring bu̱ nswak a̱tuyring bu̱ a̱hwa 1972. Tyei du̱dang npfwong nu na yin sshi an sot a̱bvom ba̱gungang, ba yin ku kkwat a tyyi ka̱yat bangeak ba a tyi du̱yrek ni an sot DownBeat Jazz, bu̱ Rock bu Roll, bu̱ National Rhythm a̱nyyi Blues, ka̱yat ba̱yaan ba̱gu̱ngang [4]
Ba yin byin Armstrong a̱ bvo ku gho ka̱yat New Orleans. A̱ yin tat a̱ wruk ba ku bvwo u̱ du̱ryya 1920 na̱ yet a̱ntyok wwut bu̱ du̱wat tyap du̱gba bu̱ nkyang a̱bvom, a̱ yin yet a̱yring ka̱yat ba̱nyet tyi ka̱tsan nsot Jazz, a̱ shek bu̱ ka̱ssu ka nyai an yya tung ka̱tswa ba̱nyet a̱bvom a̱ su nat di a̱n yya cet du̱ccu a̱nye- yring.[5] Bu̱ kpang a̱za̱gbang du̱rya 1922, Armstrong a̱ tsuup a̱ntyok ku nyep bu ba n yei, Joe "King" Oliver ni, a̱ nat Chicago a̱ ga su sshi u̱ ka̱zzu Oliver's Creole Jazz Band. Armstrong a̱ yin su ssha gugwai ka̱sak yet a̱ggat wwom ba̱nwun npfong nu ba a̱ su tat a̱ngwak bu̱ a̱kwak a̱son ka̱zzu a̱bvom u ba n yei Fletcher Henderson ni. Armstrong a̱ brak a̱ nat New York City, ka̱bvwa ka ba yin su n ku gat yet a̱sa̱bvom bu̱ a̱ntyok jang a̱bvom u a̱ byi sham yya pfwong ni. Bu̱ kpang a̱ryya 1950s, Armstrong a̱ yin yet a̱ngwak a̱sa̱bvom u ba bvwo ka̱rak sshi nu u ka̱sa ka ni, bu̱ du̱wan nu a̱ a̱bvom u na̱sa ba̱redyo bu̱ televishon an zzup bu̱ wwat nkkang. A̱zu̱gak a̱bvom ka, a̱ bvo yin yet a̱ntyok yya nkyang tyei shok, bu̱ na̱ta̱nbvwai a̱nbvwo na a̱ tyei ba̱nyet ku pfwong shok bu̱ hwok a̱nsham bu̱ du̱mrang ni konzan ka̱ram.
A̱bvom a ba yin n bvwo Armstrong bat ni a̱ yet "What a Wonderful World", "La Vie en Rose", "Hello, Dolly!", "On the Sunny Side of the Street", "Dream a Little Dream of Me", "When You're Smiling" and "When the Saints Go Marching In". A̱ yin mon bvak bu̱ Ella Fitzgerald, ba wruk/zzu a̱bvom a̱tat ndung: Ella bu̱ Louis (1956), Ella bu̱ Louis Again (1957), wwon Porgy bu̱ Bess (1959). A̱ bvo yi n sshi a ba a̱nzzup da ni di: A Rhapsody in Black and Blue (1932), Cabin in the Sky (1943), High Society (1956), Paris Blues (1961), A Man Called Adam (1966), bu̱ Hello, Dolly! (1969).
Bu du̱wan ti byyi bruk ni ba wwon u̱ bvu swat gugrak, Armstrong a̱ yin byyi cet kwak ba̱nyet a̱ ba̱ tyei du̱dang a a̱bvom bu̱ byyi du̱wat ti na̱ ru n yya nkyang a nu tyi na̱ yya pfong nu ba̱sat ni. A̱ bvo yin byyi du̱wat npfong an sat a̱bvom scat. Ka̱ram ka na yi ntat ka̱ngbop swatka̱sa nu ka ni, nkkang nu na bu̱ yya tyei ba̱nyet du̱dang ku kan nat gbang ka̱yat a̱bvom a a̱ tyyi du̱yrek a̱ bvo ssha san ni. A̱ yin yet a̱yring ka̱yat ba̱nyet ba a̱ tason a̱ ssha san bu̱ tyi du̱yrek ka̱yat a̱du̱ndying kpa ka a̱ yin sshi Amerika ni, ba̱nyet yya nkyang tyei shok bu̱ gugwai ba a̱ yin ta̱gak a̱ ssha san bu̱ du̱yrek di ba̱shong ni u̱ ka̱sa ka. Armstrong a̱ yin ga ryaat ba̱tai a̱nta̱zwa cat du̱ccu bu̱ gghai kpa rwam ba, ka̱ram ka̱yaan ba̱nyet nsot nu ba ma a̱ ru hok du̱ryen ba nu, ma a̱ ru ssang di cet ku ba cat ka̱gghai an sot a̱bvom rock. A̱ yin ssha du̱wat nwwa ba̱cecet ba̱shong ka̱ram ka ku yin nbvwa a̱kpak ba̱dundying kpa ba ssha nwwa ka̱zzu ba̱cecet Amerika ni.