Tyap (du̱ryem)
| Subclass of | Tyapic |
|---|---|
| Ka̱byen | Nigeria |
| Indigenous to | Kaduna State, Plateau State |
| Coordinate location | 9°34′0″N 8°17′0″E |
| Writing system | Latin script, Akai script |
| Ethnologue language status | 6a Vigorous |
| Wikimedia language code | kcg |

Tyap A̱ yet sot nwap a sshi bu̱ kpu̱ngtun ni ka̱yat ka̱zzu nwap Pilato a̱katyyi ka̱byen Naijerya. A̱ zan kpat ba na ba̱ yei Kataf a̱u Katab.
Ba̱nyet ba a̱ ryaat tyap ni ba ba̱ shai ka̱yat a̱ccwang na̱kpri ya du̱tyok an yyi Jema'a, Kaura bu̱ Zangon Kataf, bayaan nba a shyi kayat Kachia bu Kauru a̱za̱gbang ka̱tak Akaduna bu̱ Riyom 8 kaya Pilato [7]). Ba bvo ra shii ka̱tswa ka̱ya a ccwang na̱kpri bra̱ng ka̱byen an yyi Kaduna South bu̱ Chikun [8] Skoggard (2014) a̱ yin wruk bu̱ shyi ba na u̱ na̱bvwa ku mon bu: ba sitet Niger, Nasarawa, Kaduna bu̱ FCT.[9] Meek (1931:2) a̱ hwa di Ba̱tyaṕ́ (Atyap), Morwa (Asholyio), Ba̱takad (Atakad) bu̱ Kagoro (Agworok) a̱ ryat du̱ryem tu̱yring wwon a̱ yet kyang yring ma ku cong su tat, McKinney (1983:290) a̱ hywa di Ba̱jju (Kaje) a̱ myim a̱ shyi an sot ji ni rot yya ji ryat wap a ku n naat ni bu̱ yya swatka̱sa nba ji da ni di tada ji bu̱ nkyang nzaan na ba yya ni a̱ ya tai ba̱gungang.[10][11] Murdock (1959) a̧̱ yin da Ba̱gro Kagoro (Gworok) bu̱ kpit a̱ruryem a an wap nTyap a a̱ tyi ba yet a̱tswa "Plateau Nigerian",[12] ka̱yat npfong nu ka "Semi-Bantu" branch of "Bantoid subfamily" of "Negritic Stock".[13][14] Greenberg a̱ yin tyi Tyap bu̱ Jju (1963) a̱ta̱hwa nsot "Plateau II" a̱nyyi sot nwap Benue-Congo. Bu̱ u̱ ka̱baram brak, Gerhardt (1974) a̱ jji yya ji ba nyya ni a̱ ra sot ji a̱ tyi a "proto-Plateau". Bu̱ kpang du̱rya 1989, Gerhardt a̱ tyi Tyap bu̱ Jju atahwa nsot South-Central, Central, sot Plateau anyyi Platoid, ka̱srak nwap Benue-Congo.[5][15][16][17] Achi (2005) a̱ yin hywa di Ba̱tyap ba a̱ ryat wap a nyai a a̱tswa Kwa a̱nyyi Benue-Congo ni.[18] Ma, da̱ ni di Bitiyong, Y. I., na̱ ndyat ka̱yat npfong Achi et al. (2019:44), ka̱srong ba̱tyap (an old classification) ka wap ntyap a ku n shyi ni, a̱ yet a̱yring ka̱yat nwap a̱za̱gbang a̱zanshring Plato ka. A ya kason a hywa di ku ba yya pfing di karam glotochronological time scake ka nwap Yoruba bu Edo bu̱ ba̱nyet shyi a̱mbyang nba ni, gghai ka̱srong ba̱tyap ka an yya sot ji bvwon ni a nu cat a̱kwukwak a̱rya.