William Shakespeare
William Shakespeare[a] (c. Ka̱tuk swak nhwa bu̱ a̱tat 23 hywan naai cci kop jring cci nswak npfwon bṵ nswak a̱ku̱tat bṵ anaai 1564[b] – Ka̱tuk nswak nhwa bṵ a̱tat 23 hywan naai du̱ryya cci kop jring bu cci a̰ku̱tat bu nswak a̱ku̱tat bṵ a̱kutat 1616).[c] A̰ yin yet a̱ntyok du̱jem nshong, a̱ bvo jem a̱bvom a̱tushuk bu̱ mimyep. Ba ku bvwo a̱ bvo ku nywa na̱ yet ka̱sak a̱ngwak du̱jem nshong bu̱ a̱ngwak yya mumyep. Ba na ku yei a̱ngwak a̱bvom a̱tushuk ka̱byen Ingila bu̱ "Bard of Avon" a̰u ba̱hyom "the Bard". Ka̱sak npfwong nu ka nbrang bu̱ n yyi mon bvwak bu̱ ba̱ya̱nyet, a a̱kpa a̱nbvwo nswak ntat bu ā̱kumbvuyring 39, a̱ccwang a̱mbvoṁ a̱bvom a̱tushuk bu̱ na̱ma̱n pfwong na̱yaan. Ba kan bvwan npfwong nu na a̱ tyyi a̱ cecet nwap a bvo yya mumyep nna a̱ ra̱u npfwong kozan a̱yin u̱ ka̱zzu ka. Shakespeare a̱mi a̱yet a̱ngwak ka̱yat ba̱ngwak du̱jem nshong ba ru sshi u̱ gyak bu̱ byai npfwong nu na u̱ na̱kpri ba̱gṵngang ka̱pffun.
Quick Facts Born, Died ...
Byin bṵ rai Shakespeare, a̱ nyaai Stratford-upon-Avon, Warwickshire. A̱ yin bvwa a̱nbyring u ba nyei Anne Hathaway na̱ yet za 18, ba tyei na̱won na̱tat a̱n yreng a̱: Susanna̵, bṵ nahywai (twins) Hamnet bu̱ Judith. Ka̱yat Ka̱ram cci kop jring cci tsson bu̱ nswak a̱nunai bu̱ a̱pfwon su tat cci kop jring bu̱ cci tsson bu̱ swak bu a̱kumbvuyring bu a̱hwa (between 1585 to 1592) na nwwa yya pfwong swat ka̱sa ka̱nkrang London a̱ yet a̱ntyok mumyep (a̱ktor), a̱ntyok du̱jem (writer), bu̱ part-owner ("sharer") ̱anyyi company myam bṵ yya na̱ta̱mbvwai bu̱ a̱zzum ba yei Lord Chamberlãin's Men, ba bṵ shei du̱yrek ti a̱ nat u̱ yei the King's Men ka̱ram wrak du̱tyok King James VI a̱n yyi Scotland a̱ kprok dutyok England (English throne). Ka̱ram ka nan tat za nswak nnaai bu̱ a̱kumbvuyring ni (49) (u̱ du̱ryya cci kop jring bu̱ cci a̱kutat bu̱ swak bu̱ a̱tat 1613) na̱ wwon npfwong nu na a̱ nat a̱su̱ swrang Stratford, a̱ bvwa za tsat a̱ nat a̱kkwu. kyang a ba jem u̱ swat ka̱sa Shakespeare's āza̱kpai ni a̱ shii ba (private life survive); rot a̱mi ba̱nyet a̱n wwa hwa ka̱ccet swat nu ka (physical appearance), sexuality nu ni, Ka̱za ka na̱ ka sook ntong ni (wrak ka̱ryong nu ka) bu̱ nkyang zaan na ba̱yanyet ba hwa kyi sarei kyang a ba jem a̱ntazwa nu bu npfong nu na a̱ yet du̱jem ba̱yanyet a̱mi.
Shakespeare a̱ zzu n pfwong nu na u̱ du̱rya 1589 su nat 1613. Ka̱tsu̱tsrang du̱jem a̱nzzup nu a̱ yin yet na̱ta̱mbvwai bu̱ nkkang kyang a sshi ndosson ni ma̱da̱i ba na ccang u ka̱nu bu̱ pfwong a byyi kpu̱ngtun ni ba. zzu̇kayan nanyet tsot a kabrim a̱yya ni(genres). A̱bvo ssha na jem mainly tragedies sa̱i 1608, ka̱yat mba na jem Hamlet, Othello, King Lear bu̱ Macbeth, sarei mba na tun a̱tsatsak u̱ du̱ryem shong. An gbom swat ka̱sa nu na a̱ jem
tragicomedies (ba ku bu du̱yrek romances) da ni du̱ The Winter's Tale bu̱ the Tempest ni, ba collaborate bu̱ kpyit playwrights a ni.
̱