Jump to content

Yakubu Gowon

Nyyai Wikipedia

Yakubu Dan-Yumma "Jack" GowonListenⓘ [1] GCFR (byin ka̱tuk 19 an hywan swak u̱ du̱rya 1934) a̱ yet a̱gbodang soja Naijerya nu a̱ yin yet a̱kwak ka̱son brang du̱tyok ka̱byen u ni nyai u̱ du̱rya 1966 su nat 1975.[2]

A̱ntyok tssup ka̱yat Anglican [6] nyai a̱ cincong nwap du̱ryem Ngas a̱za̱gbang a̱katyi ka̱byen nu, Gowon a̱ yin yet a̱tsatsak a̱ntyok ka̱byen,[7]wwon a̱ bvo n tyi rya u̱ tung ka̱byen ka a̱ tyi ka cong ndung.[8] Ta̱kyem nu na u̱ du̱tyok yi nba nyai a̱suswak nsoja cat brak du̱tyok u du̱rya 1966 na yin ba bu̱ du̱tyok nsoja ni.[9] Ku cong su kpang, Gowon nu a̱ brang ka̱byen ka a̱rya na byi swap a̱ rau konzan a̱yin ni, a̱ yin yya za a̱kumbvuyring na̱ yet a̱kwak a̱son Naijerya,se ba bu n ku tun di cet a̱rundong u̱ du̱rya 1975 nbvak Brigadier Murtala Mohammed.[10]Gowon a̱ yet a̱ntyok Ngas (Angas) nyai Lur, ka̱bacincong ka̱nkrang ka̱yat cincong nsat brang ka̱byen Kanke ka̱yat Plato sitet. Ba̱nyet ku byi ba, Nde Yohanna bu̱ Matwok Kurnyang, a̱ drok a̱ nat Wusasa, Zaria, ba yin yya pfong Ka̱za an coc Cemet (Church Missionary Society CMS) ka̱ram a̱ ya Gowon na̱ yet ka̱bawon. A̱tyi nu a̱ ru tsot ka̱hok di a̱ yin yya nyreng nom 26 an hywan naai u̱ du̱rya 1923, nom yring bu̱ nbrang rya (Prince) Albert Anab (Lady) Elizabeth Bowes-Lyon (nba a yin cong a bu yet King George VI and Queen Elizabeth The Queen Mother).[11] Gowon nu a̱ yin yet a̱mba̱pfon u̱ na̱won swak bu̱ a̱yring. A̱ yin dai ka̱ ya Zaria wwon a̱ nwwa du̱twang ka̱yemi. Ka̱yat ka̱kpri du̱twang ka, Gowon a̱ yin yet a̱ngwak a guguk a̱mbvwo: nu a̱ yin yet a̱ngwak ba̱nyet tot ball, hywut ka̱cak bu̱ ncci cong gbang. A̱ yin tyet ka̱kpyang ka̱sak ncci ka ba yin byi ni a̱ bvo yet a̱ntyok yya boxing.[12]